Bataty czy ziemniaki - różnice, właściwości, porównanie

Bataty czy ziemniaki - różnice, właściwości, porównanie
Autor Danuta Kopecka
Danuta Kopecka18.12.2023 | 8 min.

Bataty czy ziemniaki - obie rośliny należą do rodziny psiankowatych, ale różnią się pod wieloma względami. W tym artykule porównamy bataty i ziemniaki jeśli chodzi o skład, wartości odżywcze, zastosowanie w kuchni oraz uprawę. Dowiesz się, która z tych bulw jest zdrowsza, smaczniejsza i łatwiejsza w uprawie.

Kluczowe wnioski:
  • Bataty zawierają więcej antyoksydantów i składników odżywczych niż ziemniaki.
  • Ziemniaki mają więcej skrobi, bataty z kolei więcej błonnika i są lepsze dla diabetyków.
  • Smak batatów jest słodszy niż ziemniaków, mają też bardziej kremową konsystencję po ugotowaniu.
  • Uprawa batatów nie wymaga specjalnej gleby ani dużych nakładów pracy.
  • Obie bulwy mają szerokie zastosowanie w kuchni, zarówno na słodko, jak i na słono.

Różnice w składzie batatów i ziemniaków

Bataty i ziemniaki, mimo że obie należą do rodziny psiankowatych, różnią się pod względem składu odżywczego. Bataty zawierają znacznie więcej cennych składników, takich jak błonnik, witaminy z grupy B, witamina C, witamina A w postaci beta-karotenu oraz likopen.

Bataty mają też mniej kalorii niż ziemniaki - w 100 gramach odpowiednio 86 kcal wobec 77 kcal. Ziemniaki z kolei zawierają więcej skrobi. Stąd bataty są lepszym wyborem dla osób na diecie.

Składniki mineralne

Jeśli chodzi o składniki mineralne, to w 100 g batatów znajdziemy:

  • 2,4 mg żelaza (więcej niż w ziemniakach)
  • 30 mg wapnia (4 razy więcej niż w ziemniakach)
  • 160 mg potasu (porównywalnie do ziemniaków)

Bataty dostarczają także spore ilości manganu, miedzi i fosforu. Są zatem doskonałym źródłem minerałów w diecie.

Właściwości odżywcze batatów i ziemniaków

Porównując właściwości odżywcze, bataty wypadają zdecydowanie korzystniej od ziemniaków. Zawierają większość niezbędnych witamin i minerałów. Są też niższe kalorycznie, bogatsze w błonnik i antyoksydanty.

100 g batatów pokrywa dzienne zapotrzebowanie na witaminę A w 30%, witaminę C w 20%, witaminę E w 10%. Dostarcza też spore ilości tiaminy (witaminy B1), riboflawiny (B2), kwasu pantotenowego (B5), a także kwasu foliowego (B9).

Ziemniaki natomiast mają przede wszystkim wartość energetyczną. Dostarczają głównie skrobi, białka, potasu i witaminy C. Są jednak ubogie w pozostałe składniki odżywcze.

Korzyści zdrowotne

Bataty poprawiają funkcjonowanie układu odpornościowego i chronią komórki przed stresem oksydacyjnym dzięki obecności antyoksydantów. Pomagają także kontrolować poziom cukru we krwi i insulinooporność. Zmniejszają ryzyko chorób serca, nowotworów, cukrzycy. Zapobiegają anemii i poprawiają pracę jelit. Ziemniaki tak szerokiego spektrum właściwości prozdrowotnych nie posiadają.

Bataty mają 4 razy więcej błonnika i 2 razy więcej potasu niż ziemniaki.

Bataty mają więcej witamin i minerałów

Bataty czy ziemniaki - analizując zawartość witamin i minerałów, bataty bez wątpienia można uznać za lidera. Zawierają ponad dwukrotnie więcej żelaza, 4 razy więcej wapnia, ponad 7 razy więcej witaminy A i 3 razy więcej witaminy C niż ziemniaki.

Bataty są także bogatsze w witaminy z grupy B - głównie tiaminę (B1), ryboflawinę (B2), niacynę (B3), kwas pantotenowy (B5). 100 g pokrywa od kilkunastu do kilkudziesięciu procent dziennego zapotrzebowania na witaminy z grupy B.

Bataty czy ziemniaki - zawierają też więcej takich minerałów jak wapń, żelazo, mangan, miedź, fosfor. Ponadto mają duże ilości korzystnego dla zdrowia potasu - 443 mg w 100 g, czyli dwa razy więcej niż ziemniaki.

Beta-karoten i likopen

Charakterystyczny pomarańczowy kolor batatów wskazuje na zawartość beta-karotenu. Jest go aż 11 mg w 100 g, co przekłada się na prawie 20% zalecanego dziennego spożycia. Beta-karoten działa silnie antyoksydacyjnie, wspiera układ odpornościowy i pomaga chronić komórki przed mutacjami prowadzącymi do rozwoju nowotworów.

Bataty zawierają również likopen - 5,44 mg w 100 g. Substancja ta nadaje ziemniakom czerwonawy odcień i jest rozpoznawalna z działania antynowotworowego oraz kardioprotekcyjnego. Ziemiaiaki nie zawierają ani beta-karotenu, ani likopenu.

Składnik Bataty (100g) Ziemniaki (100g)
Beta-karoten 11 mg 0
Likopen 5,44 mg 0

Bataty zawierają beta-karoten i likopen

Bataty czy ziemniaki - różnice, właściwości, porównanie

Kolejna zasadnicza różnica w profilu odżywczym batatów i ziemniaków dotyczy obecności dwóch silnych przeciwutleniaczy - beta-karotenu i likopenu.

Bataty czy ziemniaki - wyraźną przewagę mają tutaj bataty. Zawierają ponad 11 mg beta-karotenu w 100 g, co odpowiada blisko 20% zalecanego dziennego spożycia tej substancji. Beta-karoten zmniejsza ryzyko chorób nowotworowych i układu krążenia, wspomaga pracę układu odpornościowego i oczu. Nie bez powodu bataty określane są jako "naturalne multivitaminy".

Bataty dostarczają także znacznych ilości likopenu (5,4 mg/100 g), który występuje naturalnie w niektórych ziemniakach o fioletowym miąższu lub purpurowej skórce. Likopen chroni komórki przed stresem oksydacyjnym i pobudza układ odpornościowy. Ziemniaki nie zawierają ani beta-karotenu, ani likopenu.

Bataty lepsze dla diabetyków niż ziemniaki

Bataty mają stosunkowo niski indeks glikemiczny na poziomie 44-77 (w zależności od odmiany), podczas gdy dla ziemniaków wynosi on 56-111. Oznacza to, że bataty powodują mniejszy i wolniejszy wzrost cukru we krwi niż ziemniaki.

Bataty dzięki dużej zawartości błonnika, żelaza, potasu i witamin z grupy B poprawiają wrażliwość komórek na insulinę. Bataty czy ziemniaki - bataty są więc lepszym wyborem dla diabetyków niż ziemniaki. Pozwalają utrzymać prawidłowy poziom glukozy przy stosunkowo niskiej kaloryczności.

Korzyści dla diabetyków

Regularne spożywanie batatów zamiast ziemniaków przynosi diabetykom wiele korzyści:

  • wspomaga wydzielanie i działanie insuliny
  • redukuje wahania cukru we krwi
  • zmniejsza zapotrzebowanie na leki obniżające glikemię
  • poprawia odporność i regenerację ran
  • chroni przed powikłaniami cukrzycy

Badania potwierdzają skuteczność batatów jako elementu terapii dietetycznej cukrzycy typu 2.

Uprawa batatów prościej niż uprawa ziemniaków

Bataty w odróżnieniu od ziemniaków nie wymagają ciężkiej, zasobnej gleby i sporej powierzchni pod uprawę. Bataty czy ziemniaki - jeśli mamy ograniczoną przestrzeń i mało czasu na pielęgnację, to bataty są zdecydowanie lepszym wyborem.

Bataty uprawia się z sadzonek lub pędów. Po posadzeniu na dobrze nasłonecznionym stanowisku niemal nie wymagają pielęgnacji. Najwyżej trzeba czasami przekopać glebę przy korzeniach i usunąć chwasty. Bataty wytwarzają zwykle 2-3 bulwy przy każdej roślinie.

Gorzej z przechowywaniem

Niestety bataty nie nadają się do długiego przechowywania tak jak ziemniaki. Trzeba je zużyć w ciągu 1-2 tygodni od zebrania plonów. Dobrze jednak sprawdzą się jeśli mamy niewiele miejsca na ogródek warzywny i szukamy prostej w uprawie alternatywy dla ziemniaków.

Podsumowanie

Bataty czy ziemniaki - które wybrać? Przedstawione w artykule informacje jasno pokazują, że bataty wygrywają z ziemniakami pod względem wartości odżywczej i właściwości zdrowotnych. Zawierają więcej witamin, minerałów, błonnika, antyoksydantów. Mają też mniej kalorii i niższy indeks glikemiczny. Dlatego bataty czy ziemniaki - bataty są zdrowszym wyborem.

Bataty a ziemniaki różnią się pod względem składu chemicznego i właściwości. Bataty wnoszą do diety cenne składniki odżywcze, których brakuje w ziemniakach. Dostarczają beta-karotenu, likopenu i witamin z grupy B. Chronią komórki, wzmacniają odporność, poprawiają krążenie. Czy bataty to ziemniaki? Nie, to zdecydowanie inna, zdrowsza bulwa.

Porównując uprawę batatów i ziemniaków, bataty także wypadają korzystniej. Nie wymagają specjalnej gleby ani dużych nakładów pracy. Wystarczy posadzić sadzonki w słonecznym miejscu i pielęgnować tak jak inne warzywa. Tylko przechowywanie jest trudniejsze. Ale jeśli mamy mały ogródek, to uprawa batatów będzie łatwiejsza niż ziemniaków.

Podsumowując, artykuł jednoznacznie faworyzuje bataty. Zarówno pod względem wartości żywieniowej i zdrowotnej, jak i łatwości uprawy, bataty biją na głowę ziemniaki. Jeśli zależy Ci na smacznej i zdrowej diecie oraz niewielkim ogródku warzywnym, postaw na bataty.

Najczęściej zadawane pytania

Bataty i ziemniaki to dwie różne rośliny bulwiaste. Różnią się wyglądem, smakiem, właściwościami i składem chemicznym. Bataty mają słodszy, bardziej kremowy smak. Zawierają więcej witamin, zwłaszcza beta-karotenu, witaminy C i z grupy B. Są też bogatsze w błonnik, potas i żelazo. Mają mniej kalorii i niższy indeks glikemiczny niż ziemniaki.

Pod względem wartości odżywczej i właściwości zdrowotnych zdecydowanie lepsze są bataty. Dostarczają więcej witamin, składników mineralnych i antyoksydantów. Mają działanie antynowotworowe, obniżają ryzyko cukrzycy i chorób serca. Są po prostu multivitaminą wśród warzyw.

Tak, bataty nie wymagają specjalnego klimatu, można je uprawiać również w Polsce. Najlepiej sadzić je w cieplejszych rejonach kraju od maja do czerwca. Ważne, żeby gleba była lekko kwaśna i dobrze nasłoneczniona. Na zimę bulwy trzeba wykopać.

W Polsce sprawdzają się takie odmiany batatów jak Beauregard i Northern Star. Są smaczne, dobrze plonują i mają niewielkie wymagania. Warto też posadzić odmiany o fioletowym lub czerwonym miąższu - zawierają likopen i antocyjany.

Ze względu na wysoką zawartość wody bataty gorzej nadają się do przechowywania niż ziemniaki. Optymalna temperatura to 13-16°C, wilgotność 85-90%. W lodówce bulwy utrzymają świeżość około 2 tygodni. Nie zaleca się zamrażania, powoduje zmianę struktury i utratę wartości odżywczych.

5 Podobnych Artykułów:

  1. Pulpety z piersi kurczaka - przepis, klopsiki z piersi kurczaka
  2. Tabela FODMAP - lista produktów, dieta i produkty low FODMAP
  3. Wzmożona echogeniczność wątroby - przyczyny i skutki
  4. Zastosowanie jodu dla zdrowia i właściwości jodu
  5. Herbata dla ciężarnych - najlepsze herbaty dla kobiet w ciąży
tagTagi
shareUdostępnij
Autor Danuta Kopecka
Danuta Kopecka

Jako dietetyczka i technolog żywności od lat pasjonuję się zdrowym odżywianiem i gotowaniem. Prowadzę bloga, na którym publikuję artykuły i przepisy kulinarne z wykorzystaniem soli himalajskiej oraz innych gatunków soli. Dzielę się wiedzą na temat właściwości soli, jej zastosowań w kuchni oraz wpływu diety wysokosodowej na zdrowie człowieka. Staram się promować ograniczanie spożycia soli kuchennej i zastępowanie jej zdrowszymi alternatywami takimi jak sól himalajska czy kamienna. Edukuję w zakresie profilaktyki chorób dietozależnych.

Oceń artykuł
rating-fill
rating-fill
rating-fill
rating-fill
rating-fill
Ocena: 5.00 Liczba głosów: 1

Komentarze (0)

email
email

Polecane artykuły