Zastosowanie jodu dla zdrowia i właściwości jodu

Zastosowanie jodu dla zdrowia i właściwości jodu
Autor Milena Sorychta
Milena Sorychta18.12.2023 | 8 min.

Zastosowanie jodu ma kluczowe znaczenie dla zdrowia, zwłaszcza dla prawidłowego funkcjonowania tarczycy. Jod odgrywa istotną rolę w syntezie hormonów tarczycy, a jego niedobory mogą prowadzić do poważnych konsekwencji zdrowotnych. W artykule omówimy różne zastosowania jodu i jego właściwości dla organizmu - od profilaktyki chorób po poprawę wyglądu skóry.

Kluczowe wnioski:
  • Jod wpływa na pracę tarczycy i hormony odpowiadające za metabolizm.
  • Niedobory jodu mogą powodować problemy z płodnością i w czasie ciąży.
  • Jod pomaga chronić skórę przed starzeniem i reguluje wydzielanie sebum.
  • Odpowiednia podaż jodu chroni przed chorobami tarczycy i guzkami.
  • Jod zawarty w niektórych pokarmach wzmacnia odporność organizmu.

Zastosowanie jodu w leczeniu niedoczynności

Jod odgrywa kluczową rolę w prawidłowym funkcjonowaniu tarczycy. Jego niedobory mogą prowadzić do rozwoju niedoczynności tego gruczołu, objawiającej się zmęczeniem, depresją, zwiększeniem masy ciała i zaburzeniami miesiączkowania. W takich przypadkach konieczne jest leczenie suplementami jodu bądź hormonalne.

Podawanie preparatów jodu, np. jodku potasu, u osób z niedoczynnością tarczycy jest podstawowym elementem terapii. Prawidłowa podaż tego pierwiastka pozwala bowiem stymulować gruczoł do produkcji własnych hormonów tarczycy i przywrócić równowagę. Leczenie trwa miesiącami czy latami, w zależności od ciężkości niedoczynności.

Suplementację jodem powinien nadzorować lekarz i dostosowywać dawki do potrzeb pacjenta, w zależności od stężenia hormonów w surowicy oraz obrazu ultrasonograficznego. Tylko wtedy terapia przyniesie oczekiwane rezultaty w postaci poprawy funkcjonowania tarczycy i ustąpienia objawów niedoczynności.

Skutki uboczne uboczne przyjmowania jodu

Jod, pomimo swoich korzyści dla organizmu, może powodować objawy niepożądane przy zastosowaniu zbyt wysokich dawek przez dłuższy czas. U 10-15% osób przyjmujących preparaty jodowe dochodzi do rozwoju jodowej nadczynności tarczycy - nadmiernej stymulacji gruczołu, za którą odpowiedzialne są przeciwciała działające na własny gruczoł.

Inne działania uboczne suplementacji jodem to m.in. nadwrażliwość na ten pierwiastek, świąd i wysypka skórna, obrzęki, osłabienie, bóle głowy. W takich sytuacjach należy skonsultować się z lekarzem w celu obniżenia dawki lub odstawienia leku na pewien czas.

Zastosowanie jodu w profilaktyce chorób

Jod ma kluczowe znaczenie dla zdrowej tarczycy i profilaktyki chorób tego gruczołu. Prawidłowa jego podaż pomaga uchronić się nie tylko przed niedoczynnością, ale też innymi schorzeniami - wolemi i rakiem tarczycy.

Badania dowodzą, iż rejony niedoboru jodu w diecie charakteryzują się zwiększoną częstością występowania guzków i wola tarczycy. Wynika to z zaburzania metabolizmu hormonalnego i wzrostu stymulującego czynnika wzrostu TSH. Spożywanie produktów bogatych w jod pomaga zatem zmniejszyć ryzyko.

Dodatkowo jod pełni funkcję ochronną przed skutkami promieniowania jądrowego na tarczycę. Jest stosowany w profilaktyce przed wystąpieniem raka gruczołu po naświetlaniach i w narażeniu na działanie substancji promieniotwórczych. Zapobiega aktywnie mutacjom komórek.

Prawidłowe stężenie jodu w organizmie zmniejsza ryzyko rozwoju nowotworów tarczycy

Czytaj więcej: Ile kalorii ma 1 łyżeczka cukru? - Kaloryczność cukru

Zastosowanie jodu dla prawidłowej pracy tarczycy

Jod to niezbędny mikroelement dla prawidłowego funkcjonowania tarczycy i wytwarzania hormonów przez ten gruczoł. Bierze udział w syntezie tyroksyny i trójjodotyroniny, które regulują szereg procesów w organizmie.

Niedobory tego pierwiastka powodują objawy niedoczynności tarczycy i znaczące obniżenie poziomu hormonów. Z kolei jego prawidłowa podaż zapewnia utrzymanie zdrowia i produkcję odpowiednich ilości trijodotyroniny oraz tyroksyny.

Jod wpływa na metabolizm i temperaturę ciała

Jod zawarty w hormonach tarczycy odgrywa kluczową rolę w regulowaniu podstawowej przemiany materii. Stymuluje zużycie tlenu przez tkanki, przyspiesza spalanie kalorii i pomaga utrzymać ciepłotę ciała. Dlatego jego niedobór może objawiać się uczuciem chłodu, a także zaburzeniami metabolizmu węglowodanów, białek i tłuszczów.

Wystarczająca ilość jodu w organizmie pomaga utrzymać prawidłową temperaturę oraz reguluje też masę ciała. Dzięki niemu można zachować szybkość przemiany materii i uniknąć odkładania się tkanki tłuszczowej.

Zawartość jodu Produkty spożywcze
300-500 μg Tran, dorsz, makrela, halibut, szproty, tuńczyk
100-200 μg Jaja, sery podpuszczkowe, rzodkiewka, szpinak, fasola, brokuły

Zastosowanie jodu dla płodności i ciąży

Zastosowanie jodu dla zdrowia i właściwości jodu

Jod ma niezwykle istotne znaczenie dla płodności, odpowiedniego rozwoju płodu i przebiegu ciąży. Jego niedobory wiążą się ze zwiększoną częstością poronień, wad wrodzonych u dzieci i ich gorszego rozwoju intelektualnego.

Prawidłowa podaż jodu przed ciążą i w trakcie jej trwania pomaga zachować zdrowie matki i dziecka. Pierwiastek ten bierze udział w tworzeniu hormonów łożyska, regulujących rozwój ciąży. Ponadto ma wpływ na prawidłowe funkcjonowanie układu rozrodczego kobiety i mężczyzny.

Zalecane dzienne dawki dla kobiet w ciąży i karmiących

Zapotrzebowanie na jod rośnie w okresie ciąży i laktacji ze względu na zwiększone wydzielanie hormonów tarczycy. Dlatego kobietom oczekującym dziecka i karmiącym zaleca się przyjmowanie preparatów jodu w celach profilaktycznych.

Dawka elementarna jodu wynosi 90 μg dziennie dla kobiet niebędących w ciąży. Dla pań spodziewających się dziecka rośnie do 150 μg, a dla matek karmiących nawet do 200 μg jodu. Lekarze i położne zalecają suplementację preparatami tego pierwiastka.

Zastosowanie jodu w diecie dla zdrowia

Produkty bogate w jod powinny znaleźć się w codziennej diecie każdego dorosłego człowieka. Jego niedobory mogą prowadzić do niedoczynności tarczycy, problemów rozrodczych i innych zaburzeń zdrowotnych. Dlatego istotnym jest uwzględnianie go w posiłkach.

Dobrymi źródłami jodu są ryby morskie (szczególnie dorsz, śledź, łosoś, halibut), owoce morza, jaja, mleko, wędzone mięsa oraz niektóre warzywa (rzodkiew, kalafior). Niestety nawet z tych produktów często trudno pokryć zapotrzebowanie, wobec czego zaleca się suplementację.

Przyjmowanie 150-250 μg jodu dziennie z diety zapobiega niedoczynności tarczycy

Tabletki lub krople z jodem

Aby łatwo dostarczyć organizmowi odpowiednią ilość jodu, warto sięgnąć po suplementy diety w postaci tabletek czy kropli do spożywania doustnie. Zapewniają one stężenie od 150 do 260 μg pierwiastka na dobę, czyli mają możliwość pokrycia bądź przekroczenia dziennego zapotrzebowania zdrowego człowieka.

Preparaty jodowe przeznaczone są do stosowania profilaktycznego przez osoby dorosłe i dzieci powyżej 12. roku życia. Są bezpieczne, gdy stosuje się dawkowanie zalecane przez producenta. Trzeba jedynie pamiętać o umiarze, gdyż nadmiar jodu szkodzi zdrowiu.

Zastosowanie jodu w kosmetykach i preparatach

Jod nie służy wyłącznie regulacji hormonalnej i utrzymaniu zdrowia, ale ma też zastosowanie zewnętrzne. Wykorzystuje się go w preparatach kosmetycznych ze względu na działanie oczyszczające, przeciwtrądzikowe i antyseptyczne.

Dzięki swoim właściwościom reguluje wydzielanie gruczołów łojowych i zapobiega zaskórnym nadkażeniom bakteryjnym. Jodopochodne są obecne m.in. w mydłach, tonikach do skóry tłustej i mieszaninach, płynach do płukania ran czy kroplach do oczu lub nosa.

Jod w kremach i balsamach do ciała

Jod znalazł też zastosowanie w kosmetykach do pielęgnacji skóry, gdyż reguluje wydzielanie sebum i tym samym łagodzi objawy trądziku. Pomaga także w walce z cellulitem, rozstępami i obrzękami ciała poprzez poprawę mikrokrążenia.

Ponadto stosuje się specjalne preparaty zawierające ten pierwiastek, które mają właściwości odmładzające skórę. Opóźniają procesy starzenia i przywracają jej zdrowy, promienny wygląd. Dlatego jodowe balsamy czy esencje są chętnie sięgane przez kobiety dbające o urodę.

  • Bardzo potrzebny organizmowi mikroelement
  • Niezbędny dla zdrowej pracy tarczycy i płodności

Podsumowanie

Jod jest pierwiastkiem niezbędnym do prawidłowego funkcjonowania organizmu człowieka. Jego podstawową rolą jest udział w syntezie hormonów tarczycy, które regulują szereg procesów w całym ciele. Niedobór jodu prowadzi do rozwoju niedoczynności tarczycy z jej licznymi objawami. Suplementacja tym pierwiastkiem jest podstawą leczenia tego schorzenia.

Ponadto właściwości jodu pozwalają wykorzystywać go w profilaktyce chorób gruczołu tarczowego – guzków czy raka. Pierwiastek ten chroni komórki przed promieniowaniem, stanowiąc ochronę dla organizmu. Dodatkowo wpływa na płodność i prawidłowy rozwój ciąży, stąd jego suplementacja u przyszłych matek.

Jod znajduje się naturalnie w niektórych produktach spożywczych, takich jak ryby, algi morskie, jaja czy sery. Jednak z uwagi na jego niedobory w glebie i diecie, zaleca się dodatkową suplementację w postaci tabletek lub kropli, aby zapewnić organizmowi 150-250 μg tego pierwiastka dziennie.

Zastosowanie ma jod również w kosmetykach ze względu na korzystny wpływ na skórę. Reguluje wydzielanie gruczołów łojowych, działa przeciwbakteryjnie i przeciwtrądzikowo oraz opóźnia procesy starzenia. Zawiera się go m.in. w tonikach do twarzy, mydłach czy balsamach na rozstępy.

Najczęściej zadawane pytania

Do typowych objawów niedoboru jodu należą: chroniczne zmęczenie, senność, zwiększenie masy ciała, zaburzenia miesiączkowania u kobiet, obniżenie libido, obrzęki, zimne kończyny, łamliwość paznokci, wypadanie włosów, a także zaburzenia funkcji poznawczych.

Aby uzupełnić niedobory jodu, zaleca się stosowanie suplementów diety zawierających ten pierwiastek, dostępnych w postaci tabletek lub kropli. Zapotrzebowanie dorosłego człowieka to ok. 150 μg jodu dziennie. Można także włączać do diety produkty bogate w ten mikroelement np. ryby morskie.

Okres suplementacji jodem jest zależny od wyjściowego niedoboru tego pierwiastka w organizmie. Zwykle zaleca się 2 do 3-miesięczne kuracje uzupełniające, jednak przy stwierdzonym obniżeniu hormonów tarczycy konieczne może być przyjmowanie jodu przez wiele miesięcy lub lat.

Tak, nadmiar jodu w organizmie jest szkodliwy i może prowadzić m.in. do jodowej nadczynności tarczycy, objawiającej się przyspieszoną pracą serca, nerwowością, uczuciem gorąca, potliwością czy chudnięciem. Dlatego nie należy przekraczać zalecanych dawek suplementów.

Podstawowymi badaniami w diagnostyce niedoboru jodu są: morfologia krwi z rozmazem, badanie poziomu TSH oraz hormonów tarczycy (fT3 i fT4), USG tarczycy oraz badanie zawartości jodu w moczu. Mogą być również wskazane inne analizy w zależności od objawów.

5 Podobnych Artykułów:

  1. Pulpety z piersi kurczaka - przepis, klopsiki z piersi kurczaka
  2. Witamina D3 dla niemowląt - suplementacja dla zdrowia Twojego dziecka
  3. Czy miód zawiera cukier - porównanie z cukrem
  4. Kasza pęczak ze szpinakiem i suszonymi pomidorami
  5. Zapotrzebowanie kaloryczne w ciąży - poradnik żywieniowy
tagTagi
shareUdostępnij
Autor Milena Sorychta
Milena Sorychta

Jako dietetyczka i pasjonatka gotowania dzielę się na blogu wiedzą na temat roli soli w zdrowej diecie. Publikuję przepisy kulinarne z użyciem soli himalajskiej oraz omawiam skutki zbyt dużej ilości soli w organizmie człowieka.


 

Oceń artykuł
rating-fill
rating-fill
rating-fill
rating-fill
rating-fill
Ocena: 0.00 Liczba głosów: 0

Komentarze (0)

email
email

Polecane artykuły

ZdrowieCeremonia po kremacji

Organizacja ceremonii po kremacji jest ważnym etapem procesu żałoby, który pozwala rodzinie i przyjaciołom upamiętnić zmarłego oraz uczcić jego życie. Jest to czas, w którym można celebrować wspomnienia, dzielić się emocjami i znaleźć pocieszenie w towarzystwie bliskich osób. Personalizacja ceremonii pozwala na stworzenie wyjątkowego i znaczącego wydarzenia, które odzwierciedla życie oraz pasje i wartości zmarłego. Na co zwrócić uwagę organizując ceremonię pożegnalną?